Wulingshan Eye Stone Spring – architektura zanurzona w krajobrazie

Budynek Wulingshan Eye Stone Spring powstał w północno-wschodnich Chinach, w obrębie pasma Góry Wuling, na stromym zboczu opadającym ku dolinie rzeki. Na terenie tym są klify i dzikie łąki. Wśród drzew przeważają wysokie topole, które dominują w krajobrazie. Architektura nie próbuje konkurować z naturą – przeciwnie, podporządkowuje się jej rytmowi i skali.

Autorem projektu jest pracownia Vector Architects, którą w 2008 roku założył Dong Gong. Zespół od lat konsekwentnie rozwija podejście, w którym architektura jest narzędziem budowania relacji: z miejscem, światłem i doświadczeniem użytkownika. W tym ujęciu budynek nie jest wyłącznie funkcjonalnym obiektem, lecz medium oddziałującym na ciało i emocje, a także na sposób postrzegania otoczenia.

Wulingshan Eye Stone Spring centrum wyciszenia

Wulingshan Eye Stone Spring jest jednym z kilku projektów zrealizowanych przez to studio na terenie rozległego prywatnego ośrodka wypoczynkowego Aranya, popularnego wśród mieszkańców Pekinu. Do obiektu idzie się pieszo – przez las i stalowy most przerzucony nad strumieniem – co już na etapie dojścia wprowadza element wyciszenia i stopniowego odcięcia od codzienności.

Prace projektowe rozpoczęły się w 2017 roku, a realizację ukończono siedem lat później. Architekci zdecydowali się na wertykalny układ bryły. Na działce o powierzchni około 600 metrów kwadratowych zabudowa zajmuje jedynie niewielki fragment terenu. Budynek Wulingshan Eye Stone Spring pnie się ku górze. Ma wysokość zbliżoną do rozmiaru otaczających go drzew. Taka decyzja pozwoliła zminimalizować ingerencję w środowisko i zachować możliwie jak najwięcej istniejącej roślinności.

Konstrukcja została posadowiona na stoku, a parter uniesiono na słupach, co zabezpiecza obiekt przed działaniem wezbranych wód. Program funkcjonalny Wulingshan Eye Stone Spring rozdzielono na dwie pionowe strefy: zachodnią, mieszczącą główne przestrzenie użytkowe, oraz wschodni rdzeń komunikacyjno-techniczny. Obie części na każdym poziomie łączą wąskie mostki, które potęgują wrażenie przebywania w przestrzeni zawieszonej pomiędzy krajobrazem a architekturą.

Całość wykonano z betonu, który odgrywa tu rolę dominującą – zarówno konstrukcyjną, jak i estetyczną. Materiał ten został poddany intensywnej obróbce: powierzchnie elewacji młotkowano, uzyskując chropowatą fakturę przypominającą naturalną skałę. Zabieg ten sprawił, że bryła zyskała wizualną masywność, a jednocześnie lepiej wpisała się w surowy charakter zbocza. Dodatkowa, przyciemniona warstwa ochronna sprawia, że budynek nie odbija światła i nie dominuje w pejzażu.

We wnętrzach beton pozostaje odsłonięty, lecz jego obróbka została zróżnicowana w zależności od funkcji. Tam, gdzie materiał styka się bezpośrednio z użytkownikami, powierzchnie wygładzono i wypolerowano, zapewniając komfort oraz bezpieczeństwo. Betonowi towarzyszą szkło, stal, mosiądz, kamień, terrazzo i drewno tekowe, wykorzystywane oszczędnie i z dużą dbałością o detal.

Estetyka obiektu przywołuje skojarzenia z brutalizmem – nurtem wywodzącym się z powojennego modernizmu, którego fundamentem było eksponowanie konstrukcji i surowych materiałów. Historycznie pojęcie to wiąże się z koncepcją béton brut rozwijaną m.in. przez Le Corbusiera w realizacjach takich jak marsylska Jednostka Mieszkaniowa czy miasto Czandigarh. W chińskim obiekcie brutalistyczny język został jednak złagodzony. Zestawiony z krajobrazem, światłem i wodą, zyskuje wymiar niemal kontemplacyjny.

Funkcjonalnie budynek podzielono na trzy główne poziomy. Najniższy, o bardziej zamkniętym charakterze, mieści strefy przebieralni i zaplecza, sprzyjające intymności. Powyżej znajduje się kondygnacja wejściowa z recepcją, prysznicami i pomieszczeniami technicznymi, skupionymi w centralnym, drewnianym trzonie. Kolejne piętro pełni funkcję otwartej strefy relaksu, całkowicie przeszklonej, zanurzonej w zieleni koron drzew i zmieniających się warunkach atmosferycznych.

Najwyższy poziom to właściwe serce obiektu: strefa kąpielowa, uformowana z ośmiu cylindrycznych struktur. Każda z nich mieści inną funkcję: baseny o zróżnicowanej temperaturze, przestrzenie chłodzenia, strefę lodową czy wieżę prysznicową.

Światło dzienne wpada do wnętrz przez wysokie świetliki, ulegając po drodze rozproszeniu i miękko osiadając na betonowych ścianach. Program kąpieli opracowano we współpracy ze specjalistami, dbając o fizjologiczne i regeneracyjne aspekty doświadczenia kontaktu z wodą.

Z basenów roztaczają się widoki na zalesione zbocza i daleki horyzont gór. Wąskie, szczelinowe okna kadrują krajobraz, pozwalając obserwować go zarówno z poziomu wody, jak i z przestrzeni wypoczynku. W ten sposób kąpiel staje się nie tylko zabiegiem relaksacyjnym, lecz także formą obcowania z naturą.

Wulingshan Eye Stone Spring można postrzegać jako precyzyjnie zaprojektowany mechanizm, obiekt, w którym każdy element podporządkowany jest całościowemu doświadczeniu. Architektura działa tu jak instrument: reguluje światło, ukierunkowuje ruch, buduje napięcia i powoduje wyciszenia.

Zdjęcia: Liu Guowei, Tian Fangfang / serwis prasowy Vector Architects