top
Wydarzenia:

O tym, jak usta weszły do historii designu

Usta Mae West czy Marilyn Monroe? Nie tylko na walentynki historia słynnych sof, których autorami są Salvador Dali i Franco Audrito ze Studia 65.

4
Usta - złota sofa w kształcie ust, na której siedzi młoda kobieta
Fot. serwis prasowy firmy Gufram

Historie obu sof spotykają się jak usta w pocałunku. Franco Aurdito inspirował się Dalim, Dali pracował nad repliką swojego mebla, gdy powstawał pierwowzór modelu „Bocca”. Dziś „Usta” produkują firmy Gufram i BD Barcelona, jedna maluje je nową szminką, druga podpisuje nazwiskiem surrealisty.

Była wiosna 1970 roku. Franco Audrito, świeżo upieczony absolwent architektury, dostał zlecenie. Miał zaprojektować klub fitness w Mediolanie. Skrzyknął kolegów i zabrali się do pracy nad Świątynią Piękna, jak żartobliwie nazwali tworzone centrum. Gdy wszystko było już gotowe: basen, sauna, bar, im wciąż czegoś brakowało. Świątynia stała, ale nie było bogini! Burza mózgów, miliony skojarzeń, wśród nich jedno celne.

Przypomnieli sobie płótno Salvadora Dalego „Twarz Mae West, która może być używana jako surrealistyczne mieszkanie” przedstawiający hollywoodzką aktorkę, seksbombę lat 30. XX wieku. Twarz Mae okalają nie włosy lecz kotara, oczy to dwa obrazy, nos jest kominkiem, a usta kanapą.

 

Usta - surrealistyczny obraz z twarzą
Fot. serwis prasowy firmy Gufram

Dali miał sentyment do Mae West. Płótno z „wnętrzarskim” portretem aktorki to jedna z kilku prac, które zaprezentował na Międzynarodowej Wystawie Surrealistów w Londynie w 1936 roku. Tam „Twarz Mae West, która może być używana jako surrealistyczne mieszkanie” zobaczył Edward James, patron surrealistów i wpadł na pomysł zrobienia sofy w kształcie ust aktorki, bo akurat remontował dom. Dali naszkicował mebel i wymyślił, by kanapę obić zmysłową tkaniną. Przyjaciółka artysty, projektantka mody Elsa Schiaparelli zaproponowała kolor, róż shocking pink. Powstało pięć takich sof, z których trzy nadal stoją w domu Jamesa w Sussex.

Usta - sofa w kształcie ust
Fot. Tusquets.com

To jest to – pomyśleli chłopcy ze Studia 65. „Cóż mogło lepiej symbolizować boginię świątyni piękna, niż sofa, ironiczna i zmysłowa, ubrana w czerwień” czytamy w książce „Il Mercante di Nuvole” Franco Audrito. Projektanci ze Studia 65 postanowili jednak odnieść się do symbolu seksu swoich czasów, a niewątpliwie była nim wówczas Marilyn Monroe. Sofę w kształcie ust nazwali „Marilyn” na cześć gwiazdy z podwianą sukienką i w hołdzie dla Marilyn Garosci, właścicielki owego klubu fitness i zarazem miłośniczki czerwonych szminek. Pierwszy prototyp kanapy okazał się za mały, drugi trafił do producenta, firmy Gufram. Zanim jednak „Marilyn” stanęła na błyszczącej złotem platformie w centrum gimnastycznym, jej zdjęcia znalazły się w poczytnych magazynach na całym świecie. Narodziła się nowa gwiazda.

Usta - sofa czerwona w kształcie ust we wnętrzu, na ścianie portret Marylin Monroe
Fot. serwis prasowy firmy Gufram

Usta – Bocca

Sofę projektu Franco Audrito firma Gufram wdrożyła do produkcji w 1972 roku i nazwała ją po prostu „Bocca”, co po włosku znaczy „usta”. Mebel ma ramę z twardego tworzywa sztucznego, a wypełnienie z pianki poliuretanowe pokrytej polarem. Wierzchnie obicie stanowi elastyczna tkanina, w najbardziej klasycznej wersji, czerwona.

„Bocca” Franco Audrito zyskała sławę może nawet większą niż jej poprzedniczka z lat 30. Jest w stałych zbiorach m.in. muzeum MoMA w Nowym Jorku, Luwru i Galerii Designu w Denver. Można ją obejrzeć także w lobby hotelu Sanderson London zaprojektowanego przez Philippe’a Starcka.

Usta - przy sofie w kształcie ust siedzi młoda kobieta
Fot. serwis prasowy firmy Gufram
Usta - w industrialnym wnętrzu grupa kolorowych przedmiotów wśród których są sofy w kształcie ust
Fot. serwis prasowy firmy Gufram

Sofa „Bocca” jest jednym z flagowych produktów firmy Gufram. Producent nie daje zapomnieć o swojej ikonie. Na fali mody na design lat 70. wznowił ją w nowych wersjach: czarnej (punkowej, z kolczykiem) i złotej. Zwrócił się też do dyrektora kreatywnego Moschino, Jeremy’ego Scotta, by ten stworzył autorski model w stylu pop-art. Krawiec sięgnął po swój ulubiony gadżet, zamek błyskawiczny, którym zamknął usta sofie.

To jednak nie koniec jej transformacji. Jubileusz 50-lecia firmy przyniósł kolejne warianty mebla. Gufram wprowadził aż 25 nowych kolorów i zmienił tkaninę obiciową na materiał o bardziej wyrazistej strukturze.

Usta - czarna sofa w kształcie ust w zabytkowym wnętrzu
Fot. serwis prasowy firmy Gufram

Wątki w historii „Ust” splatają się. W tym samym czasie, gdy we Włoszech powstawał pierwowzór sofy „Bocca” w Hiszpanii urodził się pomysł stworzenia kopii mebla Dalego dla nowo powstającego muzeum surrealisty w mieście Figueres. Muzeum Salvadora Dalí (Teatro-Museo Dali), w całości zaprojektowane przez artystę, wybudowano w 1974 roku. Nad repliką kanapy, która miała w nim stanąć, we współpracy z Dalim, już od 1972 roku pracował projektant Oscar Tusquets. Panowie nie poprzestali na wykonaniu muzealnego eksponatu, lecz przygotowali również projekt mebla do produkcji.

Od wczesnych lat 90. sofę „Dalilips” ma w swojej ofercie firma DB Barcelona znana z mebli o artystycznym charakterze, nie tylko Dalego, ale też Gaudiego, a ze współczesnych designerów Jaimego Hayona i duetu Doshi Livien.

Z Barceloną wiąże się też moja nitka w wątku. To właśnie w jednym z tamtejszych wnętrzarskich butików, na początku XXI wieku zobaczyłem sofę Salvadora Dali.