Letnie Popołudnie ze Sztuką – ceramika unikatowa w renesansowym zamku

Uroczysko Siedmiu Stawów Luxury Hotel jest miejscem, w którym sztukę spotyka się co krok – we wnętrzach i w ogrodzie. Rzeźby podziwiać można podczas porannego pływania w basenie, kolacji w restauracji, na spacerze. W czasie Letnich Spotkań ze Sztuką dzieła artystów prezentowane są na przygotowanej specjalnie z okazji wydarzenia wystawie.

Temat przewodni spotkań, których Uroczysko Siedmiu Stawów jest scenerią, to ceramika unikatowa. Za organizację wydarzenia odpowiada Fine Art Gallery Art of Ceramics – jedyna w Polsce galeria wyspecjalizowana w ceramice unikatowej i konsekwentnie zajmująca się promocją tej dziedziny sztuki. Założycielką galerii jest Anna Gendaj, organizatorka Letnich Popołudni ze Sztuką.

Wydarzenie z każdą kolejną edycją gromadzi coraz więcej osób zainteresowanych sztuką i stopniowo umacnia swoją pozycję w kalendarzu kulturalnym Dolnego Śląska. Wizyta w Goli Dzierżoniowskiej to okazja, by przyjrzeć się aktualnym zjawiskom w obszarze współczesnej ceramiki unikatowej, spotkać jej twórców, porozmawiać z nimi oraz wymienić opinie z innymi miłośnikami sztuki. Szczególnego charakteru spotkaniom nadaje miejsce, w którym się odbywają – zabytkowy zamek wraz z otaczającymi go ogrodami. Historyczna architektura i parkowa sceneria nie są tu jedynie tłem dla prezentowanych prac, lecz wchodzą z nimi interesujący dialog.

W Uroczysku Siedmiu Stawów, podczas każdego ze spotkań, prezentowane są różnorodne obiekty i instalacje. Goście mogą podziwiać dzieła sztuki na tle zmieniającej się przyrody i obcować z nimi, jak również je nabyć. Wielu z bywalców Letniego Popołudnia ze Sztuką to kolekcjonerzy, którzy budują własne zbiory. Pokazywane tutaj prace funkcjonują w otoczeniu historycznej architektury i przyrody, zyskując kontekst odmienny od tego, jaki zapewniają tradycyjne przestrzenie wystawiennicze.

W tegorocznej edycji Letniego Popołudnia ze Sztuką prezentowane były prace takich artystów jak: Alicja Buławka-Fankidejska, Janina Myronova, Bożena Sacharczuk, Irena Lipska-Zworska, Weronika Lucińska, Łukasz Karkoszka oraz Jolanta Herma-Pasińska. Twórcy, których rzeźby zostały przedstawione publiczności są związani z Fine Art Gallery Art of Ceramics. Podczas wydarzenia artyści pokazali głównie swoje najnowsze dzieła. Eksponowano je zarówno we wnętrzu tutejszej Powozowni, jak również w otwartej przestrzeni ogrodu.

Bożena Sacharczuk, profesor Akademii Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu zaprezentowała kolekcję, nad którą pracowała od początku roku. Prace – eksponowane w zestawie – tworzyły malarską kompozycję. Oglądając je w grupie widzowie mogli podziwiać subtelne niuanse kolorystyczne i kontrast między formami pokrytymi krystalicznym szkliwem, a matowymi.

Janina Myronova, która w ubiegłym roku odbyła tu rezydencję artystyczną, podczas tegorocznej edycji zaprezentowała rzeźby powstałe w czasie jej pobytu w Alfred University w stanie Nowy Jork, gdzie autorka pracowała nad cyklem portretów ludzi i ich czworonożnych przyjaciół. Janina Myronova, jak sama podkreśla, poprzez przedstawienia osób i zwierząt opowiada o emocjach, pamięci, tożsamości i relacjach, które kształtują doświadczenie i mają wpływ na ludzkie losy.

„Twarze, które tworzę, nie przedstawiają konkretnych osób – stają się uniwersalnym obrazem wrażliwości, wewnętrznych przeżyć i ludzkiej natury. Zwierzęta, a szczególnie psy, są dla mnie symbolem bliskości, lojalności i bezwarunkowej więzi”.

Prace Jolanty Hermy-Pasińskiej, artystki ceramiczki, która jest adiunktem na Uniwersytecie Śląskim, tworzącej wielkogabarytowe ceramiczne obiekty inspirowane formami podpatrzonymi w przyrodzie, doskonale wybrzmiały w przestrzeni zamkowego ogrodu. Autorka pokazała w Uroczysku m.in. rzeźby powstałe podczas jej rezydencji artystycznej w Danii.

W dialog z przyrodą weszły również rzeźby o organicznych kształtach autorstwa Łukasza Karkoszki, artysty projektanta i pedagoga związanego z wrocławską ASP, gdzie prowadzi Pracownię Projektowania Ceramiki Artystycznej i Użytkowej.

„Staram się kreować formy na podobieństwo natury, nie kopiując jej, lecz cały czas rozwijając swój indywidualny autorski ślad” – twierdzi artysta.

Wyrazem inspiracji wodą – w przypadku prac przedstawionych podczas spotkania wodą  pod postacią mgły – są dzieła Weroniki Lucińskiej, absolwentki i wykładowczyni ASP we Wrocławiu, laureatki wielu nagród krajowych i międzynarodowych.

Szczególne miejsce na ekspozycji w Uroczysku Siedmiu Stawów zajęło dzieło profesor Ireny Lipskiej-Zworskiej, jednej z najwybitniejszych postaci Polskiej ceramiki współczesnej. O swojej pracy w porcelanie nestorka stwierdza: „Dzięki unikatowej plastyczności mogę prowadzić swoisty dialog z naturą”.

Alicja Buławka-Fankidejska, reprezentująca w Fine Art Gallery Art of Ceramic środowisko gdańskich rzeźbiarzy i ceramików, absolwentka tamtejszej Akademii Sztuk Pięknych, eksperymentuje z technikami wypału. O swoich pracach mówi: „Każda rzeźba jest osobnym oddechem, lecz razem tworzą opowieść o kruchości i sile, o bliskości z naturą oraz o zmysłowym doświadczeniu formy”.

Enklawa dla wrażliwych na piękno

Scenerią Letnich Popołudni ze Sztuką jest obiekt położony w obszarze objętym ochroną przyrody – Natura 2000. Zanurzenie w zieleni, jakie zapewnia, to doskonałe otoczenie dla prac ceramicznych, z których wiele inspirowanych jest naturą. Marek Gendaj, właściciel, pod którego czujnym okiem Uroczysko Siedmiu Stawów zyskało obecny kształt, stworzył tu wyjątkową przestrzeń, która sprzyja wypoczynkowi, wyciszeniu, kontemplacji przyrody i sztuki. Zamek położony jest  na malowniczym terenie w sąsiedztwie pól, lasów i stawów, od których Uroczysko Siedmiu Stawów wzięło nazwę.

Uroczysko Siedmiu Stawów przed wiekami

Historia zamku w Goli Dzierżoniowskiej rozpoczęła się na długo zanim powstało Uroczysko Siedmiu Stawów. Najstarszym zachowanym świadkiem dziejów tego wyjątkowego miejsca jest czterokondygnacyjna wieża rycerska datowana na wiek XIV lub początek XV. W latach 1570–1580 Leopold von Rohnau rozbudował istniejącą budowlę, wznosząc wokół niej renesansowy zamek warowny. Założenie na planie czworoboku otaczały fosa i mur, a do niewielkiego wewnętrznego dziedzińca prowadziła brama poprzedzona kamiennym mostem i ozdobiona reprezentacyjnym portalem.

W kolejnych stuleciach rezydencję wielokrotnie przebudowywano i odnawiano. Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów jej wystroju były dekoracje wykonane w technice sgraffito, którymi pokryto elewacje zamku. Fragmenty zdobień przetrwały do naszych czasów.

Ostatnią właścicielką posiadłości przed II wojną światową była Ernestine von Prittwitz und Gaffron. Podczas wojny w zamku stacjonował oddział Armii Czerwonej. Wtedy też zarekwirowano należącą do właścicielki imponującą kolekcję porcelany miśnieńskiej. Sam budynek przetrwał działania wojenne bez większych zniszczeń. Jego stopniowa dewastacja rozpoczęła się dopiero po wojnie, kiedy należące do majątku ziemie przeszły na własność państwa.

Współczesne karty

Nowy rozdział w historii zabytku rozpoczął się w 2000 roku wraz z podjęciem jego odbudowy przez nowego właściciela. Prace trwały 13 lat i w znacznej mierze opierały się na zachowanych materiałach ikonograficznych. Odtworzono renesansowe faliste szczyty oraz pochodzące z XIX wieku zwieńczenie wieży mieszkalnej z czterospadowym dachem i murowaną attyką. Zrezygnowano natomiast z rekonstrukcji neorenesansowych szczytów dodanych w latach 20. XX wieku.

Podobną zasadę przyjęto w przypadku historycznych dekoracji elewacji. Sgraffito nie zostało odtworzone – zachowane fragmenty oczyszczono i zabezpieczono. Z dużą starannością zrekonstruowano natomiast główny portal, który przetrwał do lat 80. XX wieku, kiedy to został zniszczony przez zawalające się części wieży. Ponieważ jego elementy rozkradziono, rekonstrukcję przeprowadzono na podstawie fotografii. Co ciekawe, już po zakończeniu odbudowy, część oryginalnych fragmentów udało się odzyskać. Dziś można zobaczyć je w Powozowni.

W zamku zachowały się renesansowe obramienia drzwi i okien oraz niektóre obudowy kominków. W ogólnodostępnych wnętrzach świadomie zrezygnowano z tynkowania ścian. Odsłonięta struktura murów nadaje pomieszczeniom rustykalny charakter, z którym kontrastują współczesne elementy wyposażenia.

Dziś w odrestaurowanym zamku działają hotel oraz pierwsze w Polsce Spa by L’Occitane. Do dyspozycji gości pozostają m.in. sauna, 18-metrowy basen, jacuzzi, gabinety zabiegowe i strefa wypoczynkowa z tarasem widokowym usytuowanym na wysokości koron drzew.

Uroczysko Siedmiu Stawów to dowód na to, że zmienia się sposób myślenia o wypoczynku. Coraz więcej osób poszukuje kameralnych, proekologicznych miejsc, które pozwalają odpoczywać świadomie i w bliskim kontakcie z naturą. Szczególną cechą, która wyróżnia Uroczysko Siedmiu Stawów jest połączenie renesansowej architektury ze współczesnymi przytulnymi wnętrzami. Miejsce odpowiada na potrzeby osób zainteresowanych holistycznie rozumianym wypoczynkiem oraz poszukujących inspiracji związanych ze sztukami plastycznymi i sztuką kulinarną.

Przewodnik Michelin 2026

W tym roku restauracja Uroczysko Siedmiu Stawów została wyróżniona wpisem do przewodnika Michelin 2026. Szefem kuchni jest Damian Chajęcki. Tutejsza kuchnia odwołuje się do wielokulturowości Dolnego Śląska, która jest przez zespół restauracji, pod wodzą szefa Chajęckiego, nowocześnie interpretowana. Wybitny kucharz wykorzystuje w serwowanych daniach rośliny z miejscowego warzywnika. Specjałem są m.in. musy i lody z rosnących przy zamku mirabelek.

Uroczysko Siedmiu Stawów to obiekt, w którym ochrona architektonicznego dziedzictwa spotyka się z otwartością na współczesną sztukę, projektowanie i kuchnię. Dzięki takiemu otoczeniu ceramika unikatowa, obecna zarówno we wnętrzach, jak i w przestrzeni otaczającej zamek, otrzymuje dodatkowy kontekst.

Ponieważ Uroczysko Siedmiu Stawów  jest obecnie miejscem wystaw i spotkań z twórcami, historyczna rezydencja stała się jednocześnie ośrodkiem życia kulturalnego.

O poprzedniej edycji wydarzenia można przeczytać w designdoc.pl w artykule Letnie popołudnie z ceramiką unikatową w Uroczysku Siedmiu Stawów.

Zdjęcia: Natalia Klara Marczewska