Strážné Cottage – współczesna chata w Karkonoszach. Architektura w duchu miejsca
Czy można odbudować dom, którego właściwie już nie ma? Projekt Strážné Cottage pokazuje, że zamiast rekonstruować formę można przywrócić atmosferę. Jak? Dzięki architekturze zakorzenionej w tradycji, ale celowo współczesnej.
3
Projekt Strážné Cottage, autorstwa Mimosa Architects, został zrealizowany na zboczu nad karkonoską miejscowością Strážné jako próba odpowiedzi na pytanie o sens rekonstrukcji w architekturze.
Pierwotny dom z bali został niemal całkowicie zniszczony przez prowadzone przez całe dekady przypadkowe ingerencje. Zamiast rekonstruować jego formę, architekci zdecydowali się na bardziej subtelne działanie, odtworzenie jego ducha i odbudowanie relacji z krajobrazem.
Tradycja jako punkt wyjścia
Tradycyjna architektura Karkonoszy wykształciła się jako bezpośrednia odpowiedź na surowy klimat górski i ukształtowanie terenu, dlatego jej najważniejsze cechy to zwarta, niska bryła oraz dominujący, stromy dach, który skutecznie odprowadza śnieg i chroni przed wiatrem. Budynki wznoszono z lokalnych materiałów, drewna i kamienia, często na kamiennej podmurówce, z deskowanymi szczytami i niewielkimi oknami, które ograniczały utratę ciepła. Charakterystyczna była także asymetria formy oraz funkcjonalny układ wnętrz z centralną izbą podporządkowany codziennemu życiu i pracy. Architektura ta pozostawała w ścisłej relacji z krajobrazem, wpisując się w stok i ekspozycję terenu, co dziś stanowi punkt odniesienia dla współczesnych realizacji.
Tradycyjna architektura regionu Karkonoszy, jak widać, opiera się na jasno określonych zasadach: dachy strome, asymetria bryły, drewniane elewacje i kamienne podstawy. W projekcie Strážné Cottage elementy te nie są cytatem z przeszłości, lecz fundamentem nowej formy.
Zamiast historyzującej stylizacji powstał dom współczesny, który korzysta z tradycyjnych proporcji i układu funkcjonalnego.
Kameralne wnętrze w relacji z krajobrazem
Sercem domu jest salon, przestrzeń o intymnym charakterze, schronienie. Jego skala została wyznaczona przez zachowany strop belkowy, który stał się punktem odniesienia dla całego projektu. Duże, bezramowe przeszklenia otwierają wnętrze na widoki Karkonoszy, jednocześnie zachowując rytm tradycyjnej konstrukcji.
Na parterze znalazły się również: sypialnia gościnna, strefa wejściowa ze schodami, sauna powstała w miejscu dawnych pomieszczeń sanitarnych.
Dom w górach, funkcjonalny z zapleczem technicznym
W części wbudowanej w zbocze zaprojektowano rozbudowane zaplecze użytkowe, tak ważne dla domu w górskim kontekście. Znajdują się tu m.in.: spiżarnia, pralnia, warsztat, przestrzeń na sprzęt narciarski i rowerowy, pomieszczenia techniczne. Poddasze pozostaje otwarte i elastyczne. Oferuje jednocześnie prywatność oraz widoki na górskie krajobrazy.
Architektura i technologia
Zastosowane rozwiązania techniczne podporządkowano idei prostoty i dyskrecji. Dom korzysta z: gruntowej pompy ciepła, własnego ujęcia wody, przydomowej oczyszczalni ścieków. Technologia jest tu cichym sprzymierzeńcem. Nie rywalizuje z architekturą.
Bez udawania
Strážné Cottage nie jest rekonstrukcją ani nostalgiczną stylizacją. To projekt, który pokazuje, że możliwe jest tworzenie współczesnej architektury w dialogu z tradycją bez jej dosłownego powielania. To przykład myślenia o architekturze jako o procesie odzyskiwania ducha miejsca, a nie tylko jego formy.
Fotograf: Petr Polák / serwis prasowy Mimosa Architects
Projekt: Mimosa Architects
Autorzy: Jana Zoubková, Petr Moráček, Pavel Matyska, Eliška Vinklárková
Lokalizacja projektu: Strážné
Kraj: Czechy
Rok projektu: 2022
Rok realizacji: 2025
Powierzchnia zabudowy: 234 m²
Powierzchnia użytkowa: 306 m²
Współpracownicy i dostawcy:
Oświetlenie: Bulb
Podłogi drewniane, materiał na drewniane okładziny ścienne: Oakcent
Okładziny i płytki: Archtiles
Stolarka: Brick
Wewnętrzne okładziny ścienne i drzwi: AM Interior
Elementy metalowe: Kurel
