top
Wydarzenia:

Polska tradycja w nowej odsłonie. Galeria OBJEKT na COLLECTIBLE New York

Wiklina bez splotu, aluminium jak tkanina, szkło, metal, światło. Galeria OBJEKT prezentuje na targach COLLECTIBLE New York prace artystów i projektantów, którzy sięgnęli do tradycji rzemiosła. Dziedzictwo kulturowe stało się punktem wyjścia do współczesnych eksperymentów z materiałem i formą.

4
Collectible New York Aleksandra Zawistowska przed swoją pracownią pozuje z obiektem swojego autorstwa
Aleksandra Zawistowska, fotografia z etapu powstawania pracy bez tytułu z serii Chairoscuro

Obecność galerii OBJECT na COLLECTIBLE New York, 6–8 listopada, to kolejna szansa na przedstawienie polskiego designu kolekcjonerskiego w międzynarodowym kontekście. Współczesny design kolekcjonerski coraz częściej wymyka się jednoznacznym definicjom. Przedmioty zachowują odniesienia do funkcji użytkowych, ale równie istotne stają się ich rzeźbiarska forma, materialność i znaczenia kulturowe. Granica między meblem, obiektem artystycznym a dziełem rzemiosła przestaje być oczywista.

Właśnie na tym pograniczu sytuują się prace, które warszawska galeria OBJEKT zaprezentuje podczas COLLECTIBLE New York. Wystawa skupia twórców reprezentujących różne pokolenia i podejścia do projektowania, których łączy zainteresowanie tradycyjnymi technikami rzemieślniczymi, właściwościami materiałów oraz pamięcią kulturową. Nie chodzi jednak o rekonstrukcję dawnych wzorów. Wiklina, metal, drewno czy szkło zostają poddane przekształceniom, dzięki którym zyskują nowe znaczenia.

Collectible New York
Paweł Grunert, SIE 80, fot. Tomo Yarmush

Paweł Grunert. Wiklina uwolniona od splotu

Centralne miejsce w prezentacji zajmuje twórczość Pawła Grunerta, jednego z pionierów mebli artystycznych w Polsce. Już na początku lat 90. XX wieku artysta zaczął kwestionować tradycyjne rozumienie mebla, eksperymentując z jego konstrukcją i formą.

W ostatnim projekcie Grunerta stal nierdzewna spotyka się z wikliną. Materiał, który w polskim rzemiośle przez stulecia wykorzystywano do tworzenia uporządkowanych plecionek, zostaje pozbawiony charakterystycznego splotu. Rozluźnione włókna wymykają się geometrycznej dyscyplinie, wprowadzając do konstrukcji element nieprzewidywalności.

Powstaje napięcie między stabilnością stalowego szkieletu a swobodą organicznego tworzywa. Wiklina przestaje być wyłącznie materiałem konstrukcyjnym, stając się środkiem artystycznej ekspresji.

Collectible New York trzy metalowe parawany z wytłoczonym wzorem, fot. Adam Białkowski
Wiktoria i Filip Bieliccy, What Blooms in the Dark, fot. Adam Białkowski
Collectible New York obiekt z metalu i szkła
Wiktoria i Filip Bieliccy, Still Something Grows, fot. Adam Białkowski

Metal, który traci swoją sztywność

Z właściwościami metalu eksperymentuje Jan Ankiersztajn. Artysta ręcznie formuje aluminium, celowo je deformując i nadając mu kształty dalekie od przemysłowej regularności. Powierzchnie zachowują ślady pracy dłoni, a asymetryczne zagięcia przywodzą na myśl miękkie linie ludzkiego ciała.

Inaczej do metalu podchodzą Wiktoria i Filip Bieliccy. Punktem wyjścia dla ich prac są obserwacje natury i osobiste doświadczenia. Jedną z inspiracji stała się zapamiętana przez nich, niemal senna, wizja lasu podczas powrotu z Nocy Kupały.

Twórcy przekładają organiczne formy na metalowe obiekty, wykorzystując precyzję współczesnych metod wytwarzania. Technologia nie służy tu odtwarzaniu idealnej geometrii, lecz staje się narzędziem interpretowania zjawisk przyrodniczych.

Collectible New York lampa na ścianie
Basia Pruszyńska, Fern Flower, fot. Tomo Yarmush
Collectible New York stolik na metalowej nodze
Szymon Keller, Lazo Console, fot. archiwum autora

Materiały jako nośniki pamięci

Szymon Keller zestawia stal z żywicą przypominającą bursztyn. Kontrast między surowym metalem a materiałem nawiązującym do jednego z najbardziej rozpoznawalnych surowców polskiej kultury pozwala artyście podejmować temat tożsamości i przynależności.

Z kolei Basia Pruszyńska poszukuje inspiracji w architekturze wernakularnej i folklorze. Jej rzeźbiarskie obiekty oświetleniowe powstają z forniru, a emitowane przez nie światło przywołuje skojarzenia z ogniem.

Projektantka nie odtwarza ludowych ornamentów ani historycznych form. Zamiast tego odwołuje się do ich znaczeń, przekształcając je we współczesny język projektowy.

Barokowe inspiracje i gra światła

Aleksandra Zawistowska wykorzystuje szkło dmuchane i odlewany metal. Inspiracji szuka w baroku, szczególnie w jego zamiłowaniu do nieregularności, kontrastów i światłocienia. Zestawienie materiałów o odmiennych właściwościach pozwala jej budować rzeźbiarskie kompozycje, w których istotną rolę odgrywają relacje między światłem a cieniem. Jej prace łączą techniki charakterystyczne dla różnych dyscyplin artystycznych, podważając tradycyjne podziały między nimi.

Collectible New York plakat

COLLECTIBLE New York. Polski design kolekcjonerski poza granicami kraju

Prezentacja galerii OBJEKT na COLLECTIBLE New York pokazuje, jak różnorodne mogą być współczesne interpretacje polskiego dziedzictwa materialnego. Dla każdego z uczestniczących artystów tradycja oznacza coś innego: technikę, surowiec, wspomnienie, symbol lub punkt odniesienia dla twórczych eksperymentów. Wspólnym mianownikiem pozostaje przekonanie, że przeszłość nie musi ograniczać twórczej swobody. Przeciwnie, może dostarczać narzędzi do poszukiwania nowych form wypowiedzi.

Warszawska galeria OBJEKT, założona w 2024 roku przez Aleksandrę Krasny i Marcina Studniarka, koncentruje swoją działalność na designie kolekcjonerskim. Współpracuje z artystami i projektantami, których twórczość przekracza granice między sztuką, wzornictwem i rzemiosłem.

Udział w COLLECTIBLE New York wpisuje się w tę działalność. Prezentuje polski design kolekcjonerski w międzynarodowym kontekście. Pokazuje zarazem, że lokalne materiały, techniki i kulturowe odniesienia mogą stać się podstawą indywidualnych poszukiwań artystycznych zrozumiałych również poza granicami kraju.

Prezentacja jest współfinansowana przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Rozwój Sektorów Kreatywnych Instytutu Przemysłów Kreatywnych.

Zdjęcia: Adam Białkowski, Tomo Yarmush, archiwa autorów / serwis prasowy galerii OBJEKT