Pałac w Radziejowicach. Historia i kultura 40 minut od PKiN

Pałac w Radziejowicach to interesujący obiekt o bogatej historii i jednocześnie prężnie działający ośrodek kultury. Najbliższym wydarzeniem kulturalnym, które się w nim odbędzie będzie oratorium „Dydona i Eneasz” Henry’ego Purcella.

Pałac w Radziejowicach, zaledwie 40 km od stolicy, nad malowniczą rzeką Pisią Gągoliną, jest częścią kompleksu pałacowo‑parkowego. To miejsce, gdzie przeszłość spotyka się z kulturą współczesną – idealne na weekendowy relaks dla miłośników architektury i zieleni głodnych artystycznych wrażeń.

Historia na nowo odkrywana

Pierwotnie wieża mieszkalna rodziny Radziejowskich, podkomorzego Andrzeja, była obiektem obronnym. Przez kolejne pokolenia stała się reprezentacyjną siedzibą magnacką. Senator Stanisław Radziejowski przebudował warownię w pałac wczesnobarokowy. Właśnie wtedy gościli tu królowie Zygmunt III Waza, Władysław IV oraz Jan III Sobieski. Kazimierz Krasiński, współpracując z Jakubem Kubickim – architektem odpowiedzialnym za projekty, przebudowę i budowy kluczowych obiektów w Łazienkach Królewskich – nadał pałacowi obecny kształt klasycystyczny. Powstał również neogotycki zameczek, a Józef Wawrzyniec Krasiński stworzył angielski park krajobrazowy.

Odkryte w 1997 r. fragmenty murów pokazują, że pałac w Radziejowicach był kiedyś nawet większy niż dzisiaj. Z obiektem związanych jest wiele ważnych postaci. To tu urodził się i dorastał Michał Radziejowski, przyszły prymas Polski i kardynał, który odegrał kluczową rolę po śmierci Jana III Sobieskiego. Pod koniec XIX wieku bywali tu Henryk Sienkiewicz, Juliusz Kossak, Lucjan Rydel i Józef Chełmoński, który przez ćwierć wieku malował okoliczne pejzaże.

Park o powierzchni ok. 26 ha otwiera przestrzeń spacerową z potężnymi alejami drzew – m.in. lipową, jesionową i zagrożonym gatunkiem miłorzębu dwuklapowego z Chin.

Na zadrzewionych terenach w sąsiedztwie pałacu (po drugiej stronie ulicy) znajdują się zabudowania folwarczne: drewniany dwór, kuźnia, czworaki – zamienione dziś na pokoje gościnne, przestrzeń warsztatową i artystyczną. Wśród zieleni, nieopodal modrzewiowego dworu, znajduje się interesujący artystyczny obiekt, „Arka” Józefa Wilkonia, ulubieńca dzieci, której poświęcamy osobny artykuł.

Pałac w Radziejowie był planem wielu filmowych produkcji. Wystąpił w adaptacji „Znachora”, filmie „Pan Tadeusz” (1928) i w serialu „Kariera Nikosia Dyzmy”. Po II wojnie światowej przejęty przez państwo, od 1965 pełni funkcję ośrodka artystycznego, goszcząc poetów, muzyków, malarzy, aktorów i dziennikarzy. Jest miejscem największej w Polsce stałej wystawa dzieł Józefa Chełmońskiego. Odbywa się w nim wiele koncertów. W jego murach wykonywano m.in. Karłowicza i Brahmsa; w kuźni odbywają się warsztaty, w dworku przenicować można w pokoju z fortepianem.

Nadchodzące wydarzenia kulturalne

„Dydona i Eneasz” – oratorium Henry’ego Purcella
5 sierpnia 2025, godz. 19:00
Miejsce: Namiot Festiwalowy przy Domu Pracy Twórczej
Występuje zespół Varmia Musica Academia, bilety od 16 zł przez Biletyna.pl
Międzynarodowy Kurs Mistrzowski dla Młodych Pianistów
17–24 sierpnia 2025
Miejsce: Pałac w Radziejowicach
Uczestnicy doskonalą warsztat pianistyczny pod okiem specjalistów.
Mistrzowski Kurs Pianistyczny im. Elżbiety Karaś‑Krasztel
9 września 2025
Międzynarodowy Letni Kurs dla Kompozytorów SYNTHETIS 2025
14–26 lipca 2025
Adresowany do kompozytorów: warsztaty, wykłady, koncerty – organizowany przez Fundację Ogrody Muzyczne i Zygmunta Krauzego
„Święto Chleba” – wydarzenie gminne
Choć nie w pałacowych murach, to w Powozowni Radziejowice, również częścią kulturalnego pejzażu:
23 sierpnia 2025
Festyn z wystawcami, rękodziełem, atrakcjami i gwiazdą – grupą Ex‑Maanam