Mat Kubaj: „Spokój jest najcenniejszy w chaosie życiowej podróży”

Mat Kubaj dotyka najczulszych miejsc. Wyprawa w głąb siebie prowadzi artystę ku refleksji nad tym, czym jest dom – nie jako przestrzeń fizyczna, lecz jako stan wewnętrzny, emocjonalny kokon. Twórca dąży do wyrażenia tego stanu wewnętrznego poprzez różne formy wyrazu – otulone materiałami obrazy, obiekty, instalacje. Wystawa „W środku” jest wyrazem przemyśleń Mata Kubaja na temat poczucia bezpieczeństwa, przynależności, ale także samotności, odrzucenia, strachu.

„Artysta stawia pytania o to, co nosimy w sobie: jakie są nasze pierwotne potrzeby, pragnienia, ale również żale, traumy i tęsknoty. W jego pracach pojawiają się wątki narodzin, wykluwania się, początku, ale też codzienności – z jej ciężarem, rytuałami i sposobami radzenia sobie z emocjonalnym bagażem” – opisują organizatorzy wystawy „W środku”.

Mat Kubaj zapytany, co ma w środku, co nosi pod sercem, odpowiada, że nosi spokój, spokój który, jak twierdzi i pisze w swojej poezji, jest najcenniejszy w chaosie życiowej podróży.

Mat Kubaj w dialogu z widzem

Wystawa w Żoliborskim Domu Kultury składa się z dwóch części. W pierwszej prezentowane są  wspomniane otulone materiałami obrazy, obiekty, instalacje.

Druga część ekspozycji ma charakter interaktywny i performatywny. Mat Kubaj zaprasza publiczność, by współtworzyłą wydarzenie artystyczne poprzez działania takie jak Dobre Myśli – TANABATA – czy rytuał porzucania kamieni przeszłości symbolicznie reprezentujących trudne doświadczenia i traumy.

Uwagę zwraca na wystawie słowo – obecne zarówno jako zapis, jak i jako gest symboliczny, który zdaniem twórcy stanowi „ślad pamięci, intencji lub oczyszczenia”.

Ekspozycja „W środku”, jak sama nazwa wskazuje, to wejrzenie głęboko w siebie. Mat Kubaj dokonuje tego na oczach widzów, ale oni również zaproszeni przez artystę do autorefleksji sami zaglądają pod powierzchnię: do miejsc kruchych, często ukrytych, ale wspólnych dla nas wszystkich.

W pełni – taniec, muzyka, malarstwo

Otwarciu wystawy „W środku”, 30 czerwca 2025 r., towarzyszył performace „W Pełni” w wykonaniu Mata Kubaja. Artysta wystąpił wraz z zespołem muzyków Ola Kryńska Trio.

W kole, w centrum Fortu Sokolnickiego, przenikały się różne formy wyrazu: malarstwo gestu, taniec butoh, muzyka jazzowa.

Mat Kubaj, poruszając się w rytmie muzyki, otulony białą tkaniną – rodową poszwą symbolizującą narodziny i otulenie – przechodził proces „wykluwania się”. W kolejnych etapach malował tuszem na tkaninie przy akompaniamencie muzyków Ola Kryńska Trio, tańcząc i uwalniając spektrum towarzyszących emocji w duchu butoh.

„Taniec butoh, stworzony w latach pięćdziesiątych XX wieku przez Tatsumiego Hijikatę jest dziś obok teatru noh i kabuki zaliczany do najbardziej znanych i cenionych japońskich sztuk performatywnych – wyjaśnia w artykule „Taniec butoh jako droga do integracji ciała i umysłu” –  Aleksandra Capiga-Łochowicz. „Mimo, że przez ostatnie sześćdziesiąt lat jego definicja i forma podlegały nieustannym zmianom, nadal można go podzielić na dwie odrębne przestrzenie: butoh sceniczne, wykonywane przed publicznością oraz butoh praktykowane poza sceną, skoncentrowane na głębokiej „obserwacji” własnego ciała i umysłu (choć trzeba zaznaczyć, że są tancerze dążący do połączenia tych dwóch rzeczywistości)”.

Performance Mata Kubaja nawiązywał bezpośrednio do wystawy „W środku”, stanowił jej swego rodzaju kontynuację, podczas której artysta opowieść o poczuciu bezpieczeństwa, cieple, poszukiwaniu schronienia i domu wzbogacił o kolejne środki wyrazu.

Mat Kubaj „W środku”
Żoliborski Dom Kultury
Fort Sokolnickiego
Wystawa jest czynna do 30 lipca 2025 r.
Zdjęcia: Monika Kozdroń, Krzysztof Gołębiowski