École de Paris – artystyczna bohema Paryża w Warszawie

Prace twórców École de Paris, w tym Meli Muter, oraz obrazy Mojżesza Kislinga, którego dzieła można było oglądać ostatnio na głośnej wystawie w Villa la Fleur w Konstancinie, prezentowane będą od jutra do 13 maja w DESA Unicum przy ulicy Pięknej 1A w Warszawie. Zakończona niedawno wystawa monograficzna Mojżesza Kislinga w Villa la Fleur w Konstancinie przyciągnęła tłumy miłośników jego twórczości, która obecnie cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem.

„Nie ma nic innego niż Paryż” – młody Mojżesz Kisling miał usłyszeć od swojego nauczyciela, Józefa Pankiewicza. Kisling, urodzony w Krakowie, gdzie na Akademii Sztuk Pięknych odebrał wykształcenie, w wieku zaledwie 18 lat wyjechał do Paryża. Dwa lata później został nad Sekwaną już na stałe i wszedł w krąg École de Paris – środowiska skupiającego twórców żydowskiego pochodzenia tworzących w obrębie 14. dzielnicy.

Mojżesza Kislinga nazywano „Księciem Montparnasse’u”. Jego przyjaciółmi byli m.in.: Marc Chagall i Amedeo Modigliani. Utrzymywał bliskie relacje także z innymi polskimi emigrantami m.in.: Tadeuszem Makowskim, Eugeniuszem Zakiem, Romanem Kramsztykiem, Ludwikiem Markusem, Janem Wacławem Zawadowskim, Szymonem Mondszajnem, Janem Hrynkowskim.

Mieszkanie Kislinga, barwnej postaci paryskiej bohemy, szybko stało się ulubionym miejscem spotkań grupy. Artysta, choć towarzyski i chętny od nocnych zabaw, sumiennie pracował nad obrazami codziennie od ósmej rano, co przyniosło rezultaty – sukces artystyczny i finansowy.

U szczytu kariery wypracował najbardziej charakterystyczny dla swojej twórczości typ emaliowo lśniących aktów, a także melancholijnych portretów o ogromnych, migdałowatych oczach. O ich rozpoznawalności może świadczyć chociażby stworzenie przez markę L’Oreal farby o odcieniu „blond Kisling”

– opisują autorzy wystawy.

Ulubionymi tematami Kislinga były także: żaglówki, porty i zatoki z łódkami. Na wystawie w DESA Unicum zaprezentowane zostaną prace z różnych okresów twórczości: wczesne pejzaże malowane na południu Francji, słynne portrety i akty, a także martwe natury i pejzaże z lat 40. i 50.

École de Paris – sława, kariera, wolność

Dla wielu żydowskich twórców Paryż był przestrzenią wolności. Jedną z polskich artystek, która osiągnęła twórczą dojrzałość we Francji, była Melania Muter, czyli Maria Melania Mutermilch, uznawana za jedną z najważniejszych twórczyń przełomu XIX i XX w.

Paryż jest taki wieloraki, tak bogaty, że każdy jego mieszkaniec ma swój Paryż, Paryż dla siebie

– twierdziła Mela Muter.

Od impresjonizmu przez fowizm i ekspresję, Muter przyswoiła najważniejsze osiągnięcia sztuki europejskiej. Jeden z trzech pokazywanych na wystawie obrazów – „Kręta uliczka” – ilustruje poszukiwania formalne artystki, które zaowocowały wypracowaniem własnego niepowtarzalnego stylu. Muter była również cenioną portrecistką paryskiej elity. Pomimo artystycznych sukcesów sytuacja finansowa artystki nie była najlepsza. Muter często malowała na odwrocie starych obrazów. Na rewersie prezentowanej w DESA Unicum pracy „Plac miejski w deszczu” znajduje się późniejszy obraz „Ucieczka do Egiptu na tle industrialnego krajobrazu”.

W Paryżu przenikały się idee, style, osobowości. Tam miały źródło nowe prądy i nurty, tam rodziły się nowe kierunki i postawy twórcze. Jednym z nich był kubizm – nurt kojarzony przede wszystkim z Pablem Picassem, ale współtworzony również przez Louisa Marcoussisa. Jego wystawiona w DESA Unicum „Kompozycja kubistyczna z nożem, butelką i chlebem bretońskim” jest przykładem syntetycznego kubizmu. Na ekspozycji znajdzie się również praca „Szachista” autorstwa żony Marcoussisa Alicji Halickiej, która pierwotnie także zafascynowana była kubizmem, ale pod wpływem zazdrosnego o jej twórczość małżonka zarzuciła ten nurt. Dzieło prezentowane na wystawie jest przykładem etapu przejściowego i poszukiwania nowej konstrukcji obrazu.

58 prac pokazanych na dwóch bezpłatnych wystawach „École de Paris” oraz „Kisling. Książe Montparnasse’u” można będzie oglądać w DESA Unicum do 13 maja 2025 r.

O artystach ze środowiska École de Paris piszemy w designdoc.pl m.in. w artykule Elie Nadelman – Pablo Picasso podziwiał eksperymenty formalne artysty

Ilustracje: serwis prasowy DESA Unicum