Craft Days w Willi Gawrońskich. Plecionkarstwo współcześnie
Plecionkarstwo, wpisane w 2025 roku na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO, staje się punktem wyjścia do opowieści o współczesnym rzemiośle, sztuce i designie. W warszawskiej Willi Gawrońskich ruszyła dziś pierwsza edycja Craft Days – projektu Fundacji Visteria, który łączy wystawę, wykłady, warsztaty i spotkania poświęcone kulturze materialnej Europy Środkowo-Wschodniej.
4
Craft Days poświęcone są plecionkarstwu, które przez dekady było przede wszystkim częścią tradycji ludowej i użytkowego rzemiosła. Dziś coraz częściej wraca jednak do międzynarodowej debaty o designie, sztuce i kulturze materialnej. Symbolicznym potwierdzeniem tej zmiany stał się wpis polskiego plecionkarstwa na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO, ogłoszony podczas 20. sesji Międzyrządowego Komitetu ds. Ochrony Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego w New Delhi.
To właśnie ten moment stał się impulsem do stworzenia Craft Days – nowego projektu Fundacji Visteria poświęconego polskiemu rzemiosłu, historii sztuki użytkowej oraz współczesnym praktykom projektowym Europy Środkowo-Wschodniej. Pierwsza edycja wydarzenia odbędzie się w warszawskiej Willi Gawrońskich i połączy wystawę z programem wykładów, spotkań i warsztatów przygotowanych we współpracy ze Stowarzyszeniem Serfenta.
Craft Days – między sztuką a designem
Centralnym punktem programu będzie wystawa prezentująca zarówno historyczne, jak i współczesne oblicza plecionkarstwa. Kuratorzy projektu pokazują tę praktykę nie jako zamknięty rozdział tradycji, lecz żywy język kulturowy, podlegający reinterpretacjom i kolejnym odczytaniom.
Na ekspozycji znajdą się obiekty odwołujące się bezpośrednio do tradycji wyplatania z naturalnych materiałów, przede wszystkim wikliny, ale także realizacje, które korzystają z estetycznych i strukturalnych skojarzeń związanych z plecionką – organicznych form, splotów czy rytmicznych układów materiału. Wystawa zestawia historyczne realizacje z pracami współczesnych twórców, budując wielowątkową narrację o ewolucji języka formy i relacji między rzemiosłem, sztuką oraz projektowaniem.
Wśród prezentowanych prac znajdą się między innymi dzieła Magdaleny Abakanowicz, Sheili Hicks, Pawła Grunerta i Władysława Wołkowskiego. Obok nich pokazane zostaną również realizacje przygotowane specjalnie na potrzeby projektu, w tym „Warkocze” Ali Savasevich. Istotną część ekspozycji stanowią także prace uczestników Przeglądu Portfolio Fundacji Visteria, włączające nowe głosy do współczesnej dyskusji o rzemiośle i designie.
Za scenografię odpowiadają Anna Szczęsny i Bartosz Brylewski. W przestrzeni Willi Gawrońskich powstaną instalacje z wikliny i innych materiałów plecionkarskich, które będą integralnym elementem narracji wystawy.
Rzemiosło wraca do centrum współczesnej kultury
Craft Days wpisuje się w szerszy proces ponownego odkrywania rzemiosła jako istotnego elementu współczesnej kultury wizualnej i rynku luksusu. Organizatorzy zwracają uwagę, że w ostatnich latach rośnie zainteresowanie estetyką i kulturą materialną Europy Środkowo-Wschodniej, a lokalne tradycje coraz częściej stają się źródłem inspiracji dla międzynarodowego świata sztuki i designu.
W tym kontekście rzemiosło przestaje być traktowane wyłącznie jako historyczne dziedzictwo. Coraz częściej funkcjonuje jako narzędzie budowania tożsamości kulturowej i odpowiedź na potrzebę jakości, trwałości oraz świadomego projektowania. Organizatorzy projektu odnoszą ten proces również do popularności estetyki „quiet luxury”, która przesuwa uwagę z ostentacyjności w stronę materiału, precyzji wykonania i znaczenia kulturowego przedmiotów.

Adam Pliszko, Obiekt numer 2 Harmonijność, fot. dzięki uprzejmości artysty


Jakub Święcicki, Parawan Clay z serii Monostripes landscape, fot. dzięki uprzejmości artysty

Klaudia Piwowarska, REMIOSLO, Ten spisany ponownie, fot. dzięki uprzejmości artystki


Wykłady, warsztaty i spotkania
Program wydarzeń towarzyszących rozwija główne wątki wystawy. W Willi Gawrońskich odbędą się spotkania z artystami, projektantami i badaczami designu, a także wykłady poświęcone historii plecionkarstwa, modzie i współczesnej tkaninie artystycznej.
W programie znalazły się między innymi:
– spotkanie z Frances van Hasselt prowadzone przez Zuzannę Krzątałę,
– rozmowa o Władysławie Wołkowskim z Pawłem Grabarczykiem,
– wykład dr Anny Feliks o historii polskiego plecionkarstwa,
– wykład Marty Kowalewskiej o twórczości Sheili Hicks,
– wykład dr Krystyny Łuczak-Surówki poświęcony twórczości Pawła Grunerta.
Integralną częścią projektu będą również warsztaty organizowane wspólnie ze Stowarzyszeniem Serfenta – jedną z najważniejszych w Polsce organizacji zajmujących się współczesnym plecionkarstwem. Uczestnicy będą mogli poznać techniki wyplatania ze słomy i rogożyny oraz pracę z naturalnymi materiałami.
Podczas wydarzenia zaprezentowany zostanie także pop-up marki Zofii Chylak, obejmujący najnowszą kolekcję biżuterii inspirowaną tradycyjnymi polskimi wypiekami oraz specjalne wersje torebek wykorzystujące kolor mlecznego bursztynu.
Craft Days odbywają się w dniach 20–24 maja w Willi Gawrońskich przy Alejach Ujazdowskich w Warszawie.
Zdjęcia: serwis prasowy organizatorów wydarzenia


