Bindekunst. Od florystyki do designu kolekcjonerskiego

Wystawa „Bindekunst”, prezentowana w ramach tegorocznej odsłony OBJEKT Summer Gallery, sięga do historii Louise Riss i jej „Sztuki układania kwiatów”. Dwa światy – designu kolekcjonerskiego i florystyki – spotykają się w Willi pod Jodłami. W rotundzie w willi współczesne obiekty ze szkła, ceramiki, drewna i aluminium podejmują temat relacji między naturą i formą.

Louise Riss i sztuka układania kwiatów

Pod koniec XIX wieku układanie kwiatów powoli przestawało być jedynie domowym zajęciem. Jedną z osób, które próbowały nadać florystyce bardziej profesjonalny charakter była Louise Riss, mieszkanka Willi pod Jodłami i autorka książki „Die Blumenbindekunst” („Sztuka układania kwiatów”) wydanej w 1893 roku w Berlinie.

Riss traktowała kompozycje roślinne niemal jak konstrukcje. Analizowała proporcje, ciężar i napięcia, a do pracy z kwiatami wprowadzała stelaże, ramy, siatki, druty i sztalugi. Natura nie była więc pozostawiona przypadkowi – podlegała zasadom geometrii i fizyki. Jej podręcznik nie ograniczał się do wskazówek dotyczących tworzenia bukietów. Proponował system organizowania organicznej materii za pomocą precyzyjnie zaplanowanych struktur.

Dawnym domem Riss i miejscem jej eksperymentów była Willa Tannenheim – dzisiejsza Willa pod Jodłami. Szczególne znaczenie w kontekście wystawy ma historyczna rotunda, dobudowana w latach 20. XX wieku. Przeszklony ogród zimowy, otoczony neorokokowymi stiukami i secesyjną polichromią, można odczytać jako architektoniczną realizację podobnej idei: natura zostaje umieszczona wewnątrz zaprojektowanej dla niej struktury.

„Bindekunst” – od florystyki do designu kolekcjonerskiego

Do tej historii nawiązuje wystawa „Bindekunst” przygotowana w ramach tegorocznego cyklu OBJEKT Summer Gallery. Tytuł odwołuje się bezpośrednio do książki Louise Riss, ale „sztuka układania” zostaje tym razem przeniesiona z obszaru florystyki do sfery współczesnego designu kolekcjonerskiego.

W centrum rotundy powstał zaprojektowany przez Jana Glińskiego autorski system wystawienniczy będący współczesnym odpowiednikiem konstrukcji wykorzystywanych niegdyś przez Riss. Organizuje on przestrzeń nie dla kwiatów i roślin, lecz dla obiektów balansujących między przedmiotem użytkowym a rzeźbą.

Jednym z głównych tematów wystawy jest wazon i szerzej – samo pojęcie naczynia. Prezentowane prace wykonano m.in. ze szkła, drewna, ceramiki i aluminium. Powstały przy wykorzystaniu różnych metod: dmuchania, odlewania, drążenia czy gięcia. W innych przypadkach ostateczna forma jest rezultatem procesów organicznych albo zostaje sprowadzona do prostego gestu twórczego.

Co pozostaje z naczynia?

„Bindekunst” odwraca relację obecną w praktyce Louise Riss. Florystka podporządkowywała żywą materię określonym konstrukcjom i naczyniom. W przypadku współczesnych projektantów i artystów to właśnie naczynie przestaje być neutralną ramą dla kwiatów czy innych przedmiotów.

Wazon może zachowywać pamięć swojej funkcji, ale nie musi już jej pełnić. Może stać się rzeźbą, formą eksperymentalną albo punktem wyjścia do badania relacji pomiędzy wnętrzem i zewnętrzem, pustką i materiałem, konstrukcją i organicznym kształtem. Funkcja użytkowa ustępuje miejsca pytaniu o to, gdzie przebiega granica między przedmiotem a dziełem.

W tym sensie historyczna rotunda Willi pod Jodłami staje się czymś więcej niż efektownym tłem ekspozycji. Architektura, która sama powstała jako przestrzeń przeznaczona do ujmowania natury w określone ramy, uczestniczy w opowieści o zmieniającym się znaczeniu naczynia i sposobach porządkowania materiału.

Artyści na wystawie „Bindekunst”

W zbiorowej wystawie biorą udział: Olaf Brzeski, Agnieszka Brzeżańska, Formsophy, Maciej Gąsienica Giewont, Aleksander Glich, Jan Gliński, Grôpk, Hasik Design Studio & Stettin Jewellery, Jarosław Hulbój & Arkadiusz Szwed, Aleksandra Jakuć, Igor Jansen & Zuzanna Spaltabaka, Szymon Keller, Robert Marciniak, Mozi Studio, Monika Patuszyńska, Filomena Smoła, UAU Project oraz Aleksandra Zawistowska.

Wystawa „Bindekunst” trwa od 15 do 23 sierpnia 2026 roku i jest częścią cyklu OBJEKT Summer Gallery.

OBJEKT Gallery została założona przez art advisorkę i promotorkę designu Aleksandrę Krasny oraz kolekcjonera Marcina Studniarka. Galeria specjalizuje się w designie kolekcjonerskim i skupia wąskie grono twórców działających na styku różnych dyscyplin, eksperymentujących z materiałami, autorskimi procesami oraz współcześnie interpretujących rzemiosło. OBJEKT Gallery wprowadza na polski rynek tendencje obecne od lat na świecie i kreuje standardy związane z
prezentacją i sprzedażą sztuki użytkowej.

W designdoc.pl znaleźć można informacje także o innych wystawach OBJEKT Gallery, m.in. o ekspozycji „Still Life, Still Living” w warszawskiej siedzibie galerii.

Zdjęcia: Daria Szczygieł / serwis prasowy OBJEKT Gallery