Aura Roberta Koniecznego. 140 tysięcy roślin w symbiozie z architekturą

Aura powstaje na poznańskich Winogradach. Za jej projekt odpowiada Robert Konieczny i jego pracownia KWK Promes, a inwestorem jest Piotr Voelkel. Budynek został pomyślany nie jako architektoniczna forma uzupełniona zielenią, lecz jako struktura, w której natura staje się jednym z podstawowych materiałów.

To założenie znalazło uznanie jurorów ICONIC AWARDS, konkursu organizowanego przez German Design Council. Aura została nagrodzona w dwóch kategoriach – Concept oraz Innovative Material. Wręczenie nagród zaplanowano na 6 października 2026 roku w Monachium.

Architektura i natura w symbiozie

Najbardziej charakterystycznym elementem Aury będzie jej żywa fasada. Pokryje ją około 140 tysięcy roślin, natomiast na terenie całej inwestycji ma znaleźć się ich łącznie około 150 tysięcy.

Nie chodzi jednak wyłącznie o spektakularny efekt wizualny. Zieleń została pomyślana jako aktywna część budynku. Ma pomagać w chłodzeniu, filtrowaniu powietrza i tłumieniu miejskiego hałasu, a także retencjonować wodę i współtworzyć lokalny mikroklimat. Według założeń inwestycji powstanie w ten sposób największy w tej części Europy wertykalny ogród.

Budynek może odmienić miejsce i całe miasto. Może stać się odpowiedzią na to, za czym tęsknimy, a tęsknimy za kontaktem z naturą. Aura jest z jednej strony architekturą, a z drugiej naturą. Tworzy z nią symbiozę. Nie projektuję dla nagród, projektuję dla ludzi, którzy będą tej przestrzeni doświadczać na co dzień. Cieszę się jednak, gdy nasze koncepcje są dostrzegane i stają się przedmiotem dyskusji, bo to daje impuls do zmian w całym systemie planowania miast

– stwierdza Robert Konieczny, architekt, założyciel KWK Promes.

Aura i neuroarchitektura

Projekt został osadzony w nurcie neuroarchitektury, która koncentruje się na relacji między przestrzenią a samopoczuciem człowieka. W przypadku Aury znaczenie mają dostęp do światła dziennego, kontakt z przyrodą, sposób organizacji przestrzeni oraz obecność sztuki.

Bryła została wpisana w naturalne ukształtowanie terenu. Autorzy świadomie zrezygnowali z nadmiernej wysokości zabudowy, aby zapewnić mieszkańcom panoramiczne widoki i możliwie dobry dostęp do naturalnego światła.

Również układ mieszkań ma wspierać naturalny rytm dobowy i codzienne aktywności. W częściach wspólnych architekturze towarzyszyć będzie sztuka. Znajdą się tam inspirowane naturą dzieła artystów związanych z Poznaniem: Alicji Białej, Konrada Juścińskiego, Marii Brukwickiej-Voelkel, Grzegorza Myćki i Gosi Bartosik.

Natura jako materiał

Szczególnie interesujący jest sposób, w jaki twórcy Aury potraktowali roślinność. Zielona fasada nie jest dekoracyjnym dodatkiem do gotowej architektury. Stanowi jeden z elementów determinujących sposób funkcjonowania całego budynku.

To właśnie takie podejście zostało docenione przez jury ICONIC AWARDS w kategorii Innovative Material. Choć zielone ściany nie są w architekturze nowością, pełne zintegrowanie budynku z żywym ekosystemem wymaga rozwiązania wielu problemów konstrukcyjnych, technologicznych i botanicznych.

Prace przygotowawcze trwały pięć lat. Interdyscyplinarny zespół architektów, konstruktorów i botaników prowadził badania nad autorskimi rozwiązaniami, wykorzystując między innymi makiety wykonane w skali 1:1. Pozwalały one obserwować odporność poszczególnych gatunków roślin na zmienne warunki atmosferyczne oraz specyfikę ich wzrostu na pionowej powierzchni.

Budynek, który ma się zmieniać

Żywa fasada wymaga również własnego systemu obsługi. W Aurze zaprojektowano w pełni zautomatyzowany obieg wody oparty na systemie retencyjnym wyposażonym w filtry i stację nawożenia. Dzięki temu roślinność ma być automatycznie nawadniana i odżywiana.

Budynek nie będzie więc obiektem niezmiennym. Wraz ze wzrostem roślin i kolejnymi porami roku jego wygląd ma się przeobrażać. Dla Piotra Voelkela Aura wpisuje się jednocześnie w szersze myślenie o współczesnym Poznaniu i jego architektonicznej tożsamości.

Aura to nasz kolejny wkład w to, by Poznań był postrzegany na świecie jako miasto sztuki i unikalnej architektury. Taką rolę pełni już zrealizowany przez nas wspólnie z holenderskim biurem MVRDV biurowiec Bałtyk, który stał się symbolem nowoczesnego Poznania, czy plenerowa instalacja „Nierozpoznani” Magdaleny Abakanowicz na Cytadeli. Podejmując współpracę z Robertem Koniecznym, byłem pewien, że stworzymy wyjątkową architekturę. Robert jest artystą, który aktywnie uczestniczy w globalnej dyskusji o projektowaniu dla przyszłych pokoleń. Wiedziałem, że część rozwiązań będzie wymagała prototypów i eksperymentów. Jesteśmy dumni, że ten wymagający projekt już na obecnym etapie spotkał się z tak wysokim uznaniem międzynarodowego jury. Wierzę, że docenią go także przyszli użytkownicy. Życie w otoczeniu natury przy jednoczesnym pozostaniu w sercu miasta, bliskość zieleni oraz dostęp do form rekreacji to elementy dobrostanu, którego dziś najbardziej potrzebujemy

– mówi inwestor Aury.

Dwie nagrody ICONIC AWARDS zostały przyznane jeszcze przed ukończeniem inwestycji. W kategorii Concept doceniono koncepcję architektury, która ma sprzyjać regeneracji, wyciszeniu i kontaktowi z naturą. W kategorii Innovative Material wyróżniono natomiast rozwiązanie, w którym materiałem współtworzącym budynek staje się żywa przyroda.

Aura jest więc eksperymentem nie tylko formalnym. To próba sprawdzenia, jak daleko można posunąć integrację intensywnej miejskiej zabudowy z roślinnością i czy natura może nie być jedynie dodatkiem do architektury, lecz częścią jej infrastruktury.